De wet van 19 december 2025 houdende de strafbaarstelling van de ontsnapping van gedetineerden en van de beschadiging of verduistering van het elektronisch toezichtsmateriaal en betreffende het afnemen van drugtesten in de gevangenis en de herroeping van het elektronisch toezicht in het kader van de strafuitvoering is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 6 januari 2026 en treedt uiterlijk op 1 mei 2026 in werking.
Ons strafrecht kende – in tegenstelling tot vele andere landen – geen strafbaarstelling van de ontsnapping van gevangenen. De gedetineerde kon natuurlijk wel worden vervolgd indien hij / zij strafbare feiten pleegde bij de ontsnapping, zoals bv. het gebruik van geweld. Hulp verlenen aan de ontsnapping van gevangenen daarentegen was wel al strafbaar. Door de invoering van deze nieuwe strafbaarstelling worden de bestaande strafbaarstellingen inzake hulp overbodig aangezien deze hulp voortaan als een vorm of deelneming of daderschap zal uitmaken. Zij riskeren voortaan dezelfde straf als de dader.
Met een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar wordt gestraft hij die zich opzettelijk onttrekt:
1° aan de voorlopige hechtenis, de gevangenisstraf of de hem in het kader van een strafrechtelijke procedure opgelegde vrijheidsberovende maatregel door te ontsnappen uit een gevangenis, een inrichting waar een geïnterneerde persoon geplaatst is, een gerechtsgebouw, een politiecommissariaat, een ziekenhuis, een voertuig van de politie of enige andere plaats waar hij onder bewaking of toezicht staat van een personeelslid van de geïntegreerde politie belast met bewakings- of beveiligingstaken, m.i.v. de beveiligingsassistenten van de politie van de directe beveiliging.
2° aan de controle door elektronische middelen, opgelegd ter uitvoering van een gerechtelijke beslissing bedoeld in de bepaling onder 1°.
Indien het feit wordt gepleegd met geweld of bedreiging wordt het feit gestraft met een gevangenisstraf van 3 jaar tot 5 jaar.
Een poging daartoe zal worden bestraft met een gevangenisstraf van 8 dagen tot 12 maanden resp. 6 maanden tot 3 jaar.
Het opleggen van een straf wordt echter uitgesloten indien de ontsnapping gebeurde zonder geweld of bedreiging en de ontsnapte zich binnen 48u aanbiedt bij de gevangenis of instelling waar hij verbleef, dan wel bij een politiedienst.
